Bij zelfvoorzienend wonen telt de woonprijs, niet de vraagprijs
‘Hoe fijn is het als je geen energierekening meer hebt?’
Zelfvoorzienend wonen in een aardehuis: het lijkt een idealistisch plaatje. Het concept mag dan nog niet wijdverspreid zijn, maar het gedachtegoed erachter is heel interessant voor de massa, vertelt aardehuisbewoner Ferdi tijdens een rondleiding door zijn huis. ‘De aandacht moet verplaatsen van het energielabel naar de volledige CO2-voetafdruk van een huis.’
Een aardehuis klinkt sprookjesachtig. Het is zeker bijzonder: gebouwd van duurzame en natuurlijke grondstoffen, zo veel mogelijk herbruikbare materialen die niet van ver komen. ‘Onze muren zijn van gebruikte autobanden, stro uit de buurt en leem uit Groningen,’ licht Ferdi toe. ‘De CO2-uitstoot bij aardehuizen is zo klein mogelijk, zowel bij de bouw als tijdens het wonen. Dus we zijn zo veel als kan zelfvoorzienend.’
Met ’we’ bedoelt hij de ecologische wijk in het Overijsselse Olst, die bestaat uit 23 huizen en een gemeenschappelijk gebouw: het Middenhuis. Een gemeenschap van aardehuizen is uniek in Nederland en zelfs in Europa. Het heeft een extra voordeel, volgens Ferdi: ‘Je deelt de energie en voorzieningen en bent gezamenlijk verantwoordelijk voor onderhoud en beheer.’
Boven: overzicht aardehuiswoningen
Onder: muren gemaakt van oude banden
Van vraagprijs naar woonprijs
Dat financiële voordeel van zelfvoorzienend wonen is ook interessant voor makelaars, denkt Ferdi: ‘We zijn gewend om op de vraagprijs te focussen, maar de woonprijs is voor potentiële kopers minstens zo interessant. Hoe fijn is het als je geen energierekening meer hebt? De som is afhankelijk van veel factoren, maar in principe verdien je de aankoopprijs van een aardehuis op den duur terug als je de kosten afzet tegen die van een huis waarin je niet zelfvoorzienend woont.’
Lees ook: 'Er zit groei in de markt van tiny houses'De wijk waar Ferdi woont is namelijk een energie-plus-wijk: ‘Op jaarbasis wekken we meer stroom op dan we verbruiken. We zijn alleen nog afhankelijk van het net om ons overschot aan terug te geven, en voor wanneer de vraag groter is dan de hoeveelheid zelf opgewekte stroom.’ Het doel is echter om volledig onafhankelijk te worden, omdat externe stroom in Nederland nog lang niet altijd groen is.
Daarom is Ferdi een systeem voor lokale stroomopslag met slimme sturing aan het ontwikkelen, in samenwerking met Universiteit Twente. ‘Een wijkbatterij, zodat we op elk moment van de dag onze eigen stroom kunnen gebruiken.’
Woonkamer aardehuis
Hetzelfde comfort, anders geregeld
Zelfvoorziening betekent niet dat je inlevert op wooncomfort. Zo is het aardehuis van Ferdi behaaglijk warm. Het systeem werkt alleen anders dan bij een gemiddelde woning, legt hij uit. ‘Het huis is zo ontworpen dat invallend zonlicht het meeste werk doet via de grote raampartijen op het zuiden. Datzelfde zonlicht schijnt op 8 vierkante meter zonnecollectoren op het dak, die een buffervat van 800 liter water verwarmen. Dat water stroomt op grijze dagen door de vloerverwarming.’
De laatste toevlucht, als het echt lang koud is, is de pelletkachel. ‘Pellets stook je een stuk duurzamer dan hout en bovendien komen deze van een biologische leverancier.’
Lees ook: 'Hoe belangrijk vinden zoekers een energielabel?'Zelf in water voorzien
Voor water is de wijk helemaal onafhankelijk van het waterschap of de gemeente. De bewoners pompen hun drinkwater zelf op, hebben een collectief zuiveringssysteem geïnstalleerd en rioleringsbuizen aangelegd. ‘Afvalwater wordt gezuiverd in een rietfilterbed van 10 bij 12 meter,’ legt Ferdi uit. ‘Niet iedereen kan dit zomaar doen in Nederland, je moet het aanvragen bij de gemeente. ‘Waterschappen zijn er wel steeds flexibeler in. Ze controleren alleen nog periodiek onze waterkwaliteit.’
Van idealisme naar mainstream
In principe kan iedereen een aardehuis realiseren, ongeacht je portemonnee. ‘Er zijn kleine en grote aardehuizen en de investering voor het bouwen of de aanschaf verdien je dus terug.’ Het probleem in Nederland is het verduurzamen van de bestaande bouw.
Daarom is het volgens Ferdi vooral van belang dat de idealistische gedachte achter aardehuizen mainstream wordt. ‘Huiseigenaren, makelaars, overheden, bouwbedrijven: als we allemaal bewuster nadenken over de materialen die we gebruiken – of dus verbruiken – dan maken we een stap in de goede richting. Iedereen kan bouwen en ook vérbouwen met herbruikbare materialen en afvalstromen. En hoe groter de vraag naar natuurlijke bouwmaterialen, hoe goedkoper ze worden.’
Ferdi in de keuken van zijn aardehuis
Welke rol kan de makelaar hierin spelen? ‘Het zou slim zijn om naast het verplichte energielabel ook de CO2-voetafdruk van de bouw onder de aandacht te brengen bij kopers. Dan zouden grote huizen met veel beton en steen slecht scoren en kleine, houten huizen veel beter,’ aldus Ferdi. ‘Voor de steeds meer klimaatbewuste koper is dit van toegevoegde waarde. Het vergt alleen wel wat verdieping in de materie en een – eventueel indicatieve – berekening.’
Het grootst mogelijke podium voor jouw pareltjes
Met Woning in beeld toon je een bijzonder object aan zoekers in heel Nederland of specifieke provincies.
