Van zelfdenkende oven tot robotstofzuiger – waarop moet je letten als je ‘slimme’ apparaten koopt?

Dit heb je nodig om van je huis een echte smarthome te maken

Misschien heb je al slimme lampen in huis, of huishoudelijke apparaten die je bedient met een app. De kans is groot dat je in de toekomst steeds meer van dit soort zelfdenkende en zelflerende apparaten in huis krijgt. Hoe profiteer je optimaal en op een veilige manier van zo’n smarthome?

Slimme apparaten kunnen je leven makkelijker maken en je ook nog eens helpen om minder energie te gebruiken. Het wordt pas écht gemakkelijk als deze apparaten ook goed samenwerken en te bedienen zijn vanuit één platform. Karin Bos, Product Trainer bij Siemens, legt uit wat belangrijke zaken zijn om op te letten als je dit soort apparaten aanschaft.

Wat maakt een apparaat eigenlijk ‘slim’?

Bos: ‘Veel mensen denken bij slimme apparaten nog vooral aan iets wat je op afstand met een app of je stem kunt bedienen of kunt voorprogrammeren om iets te doen. Maar tegenwoordig gaat het vaak een stap verder. Een slim apparaat kan gegevens gebruiken om zelf keuzes te maken, zich aanpassen aan je gewoontes en soms zelfs leren van hoe jij het gebruikt.

Denk bijvoorbeeld aan een intelligente oven die met behulp van een ingebouwde camera en AI een gerecht scant, herkent en vervolgens automatisch de juiste instelling en bruiningsgraad kiest om het te bereiden. Ook zie je steeds vaker dat apparaten met elkaar kunnen communiceren, zodat ze samen slimmer functioneren.’

Wat zijn de grootste voordelen van slimme apparaten in huis?

‘Ze bieden in de eerste plaats gemak,’ zegt Bos. ‘Omdat zo’n apparaat je tijd bespaart, werk uit handen neemt of gewoon helpt om dagelijkse routines makkelijker te maken.

Maar slimme apparaten kunnen ook helpen om efficiënter om te gaan met water en energie, doordat ze beter kunnen inschatten wat op een bepaald moment nodig is.

Een kookplaat met flexinductie en ingebouwde afzuiging bijvoorbeeld, past het afzuigvermogen automatisch aan het niveau van de kookplaat aan en de hoeveelheid stoom in de lucht, waardoor je geen energie verspilt. Bovendien verwarmt zo’n plaat alleen daar waar de pan staat. Je verspilt daardoor geen energie omdat bijvoorbeeld de pan die je gebruikt kleiner is dan de kookzone.’

Echt serieus energie besparen kun je volgens Bos met de vaatwasser. ‘Zet de vaatwasser aan als de opbrengst van je zonnepanelen het hoogst is, of met de smart start als je een dynamisch energietarief hebt.’

Waar moet je op letten als je slimme apparaten koopt?

‘Het is fijn als je niet voor elk apparaat een aparte app nodig hebt. Kijk daarom of nieuwe apparaten passen binnen het smarthome-systeem dat je al gebruikt, zoals Google Home, Amazon Alexa of Apple Home of Homey.

Daarnaast is het slim om na te denken over samenwerking tussen apparaten. Wil je dat verschillende apparaten elkaar aanvullen of automatisch op elkaar reageren, dan moeten ze wel dezelfde ‘taal’ spreken. Zo’n ‘taal’ is in de praktijk vaak een protocol of standaard. Bekende voorbeelden zijn Zigbee en Z-Wave. Vaak heb je hiervoor nog een aparte hub of bridge nodig: een kastje met een zender die je apparaten via deze protocollen aan elkaar koppelt.

Voor apparaten die je rechtstreeks met je wifinetwerk verbindt, heb je dat niet nodig. Let er in dat geval wel op dat je wifi-ontvangst sterk en stabiel genoeg is.’

Hoe ziet dat samenwerken er in de praktijk uit?

‘Denk bijvoorbeeld aan een robotstofzuiger die automatisch begint zodra je van huis bent, terwijl je slimme thermostaat in de ecostand gaat. Of een lamp die aanspringt als je videodeurbel registreert dat er iemand voor de deur staat. Zo vullen apparaten elkaar aan en hoef je zelf minder te bedienen. En creëer je echt een ‘smarthome’.’

Is het daarom het handigst om alles van hetzelfde merk te kopen?

‘Dat heeft zeker voordelen, maar het hoeft niet. Apparaten van hetzelfde merk zijn wel vaak ontworpen om goed met elkaar samen te werken, wat het installeren en gebruiken overzichtelijk maakt.

Als je producten van verschillende merken combineert, is het vooral belangrijk om te letten op compatibiliteit. Werken ze met hetzelfde platform of protocol? En sluiten ze aan op wat je al in huis hebt? Een tip is om in dat geval te letten op het Matter-keurmerk. Matter is een universele standaard die is ontwikkeld om apparaten van verschillende merken beter met elkaar te laten samenwerken. Ook kan je via IFTTT of de Nederlandse app Olisto slimme apparaten met elkaar laten communiceren.’

Sommige mensen vragen zich af hoe veilig slimme apparaten zijn. Terecht?

‘Ja, dat is een logische vraag. Slimme apparaten verwerken soms gegevens over gebruik, voorkeuren of routines. Daarom is het belangrijk om niet alleen naar functies en design te kijken, maar ook naar privacy en beveiliging. De Autoriteit Persoonsgegevens heeft een aantal tips voor het kopen, installeren en veilig gebruiken van slimme apparaten op haar website staan. Bijvoorbeeld wat voor informatie een fabrikant moet geven in de privacyverklaring en tips om je router te beveiligen.’

Tot slot: voor wie zijn slimme apparaten eigenlijk interessant?

‘Eigenlijk voor veel meer mensen dan je denkt. Je hoeft echt geen techliefhebber te zijn om er iets aan te hebben. Juist als je op zoek bent naar gemak, comfort en ondersteuning in huis kunnen slimme apparaten veel toevoegen. Kijk vooral naar wat in jouw dagelijks leven verschil maakt en kies op basis daarvan het slimste apparaat voor jouw huis.’